Günlük Fikirler Yazılar

Bıttım Sakızı Nedir? Bir Ekonomistin Gözünden Ankara’da büyümek, özellikle bir mahalle çocuğuysanız, bazı şeyleri daha farklı görmenizi sağlar. Mesela bıttım sakızı… Hepimizin çocukluğunda köşe başlarında satılan, ağzınızda saatlerce taze taze kalabilen o tatlı sakız. Her ne kadar bazen eğlenceli ve masum bir çocukluk hatırası olarak kalsam da, bıttım sakızı aslında ciddi bir ekonomik değer taşıyor. Benim için bıttım sakızı, sadece o çocukluk hatırasının ötesinde, aynı zamanda bu işin ardındaki iş dünyasına, yerel üretim süreçlerine ve tabii ki veriye dair düşündürdükleriyle önemli bir sembol haline geldi. Bugün size bıttım sakızının ne olduğunu, nasıl yapıldığını ve ekonomik açıdan neler ifade ettiğini anlatırken,…

AIDS Nedir? Tarihsel Bir Perspektiften İnceleme Geçmiş, sadece geçmişte kalmış bir zaman dilimi değil, aynı zamanda bugünü anlamamızda önemli bir yol gösterici olarak karşımıza çıkar. Geçmişte yaşanan olaylar, toplumsal dönüşümler ve kırılma noktaları, insanlığın bugün karşılaştığı sorunların kökenlerine ışık tutar. AIDS (Acquired Immune Deficiency Syndrome), günümüzde hâlâ küresel bir sağlık sorunu olarak devam etse de, tarihsel olarak nasıl şekillendiğini anlamak, yalnızca tıbbi bir olguyu değil, toplumsal ve kültürel yapıları da anlamamıza yardımcı olur. Bu yazıda, AIDS’in tarihsel gelişimini, toplumsal etkilerini ve bununla ilgili dönemeçleri inceleyeceğiz. AIDS’in Başlangıcı ve Erken Dönem: 1980’ler AIDS, ilk kez 1981 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde tespit…

Arz Arapça mı? Dilin Köklerine Yolculuk Bazen bir kelime, dilin derinliklerinde öylesine kökler salar ki, ne zaman birisi o kelimeyi kullansa, ister istemez aklımızda bir soru belirir. “Bu kelime nereden geldi, anlamı tam olarak nedir ve hangi kültürlerden besleniyor?” Şimdi, bazen kulağımıza garip gelen bazı kelimelerle karşılaşırız, ve “arz” kelimesi de bunlardan biri olabilir. “Arz Arapça mı?” sorusu, dilbilimden kültüre, tarihsel akışlardan toplumsal değişimlere kadar pek çok alanda yanıt arayabileceğimiz bir sorudur. Hepimizin günlük dilde kullandığı “arz” kelimesi, bazen bir çağrışım yapar; belki de “arzu” ve “arzular” arasında bir ilişki kurarız. Ama gerçekten de bu kelime Arapçadan mı türemiştir? Arapçanın…

Bilişsel Etkinlikler Nelerdir? Hepimiz zaman zaman kafamızın içinde dönüp duran düşüncelerin, fikirlerin ve seslerin farkındayızdır, değil mi? İşte bu kafa karıştırıcı iç seslerin, “Bilişsel Etkinlikler” adı altında bir tür egzersiz olduğunu söylemek mümkün. Ama tabii ki, “bilişsel etkinlikler” dediğimizde, kimse bizi fazla ciddi alıp, bir beyin jimnastiği kulübüne üyelik başvurusu yapmaya zorlamasın. Bilişsel etkinlikler aslında sadece kafamızda dönen düşünceler değil, aynı zamanda dünyayı anlamlandırma biçimimiz ve çevremizle olan etkileşimlerimiz de. Bilişsel Etkinlikler: Kafada Dans Eden Düşünceler Bir gün kahvenin son yudumunu alırken, “Ya bu içtiğimiz kahveler gerçekten mi bizi uyanık tutuyor, yoksa sadece o kokusu mu psikolojik olarak bizi aktive…

Bilgisayar Teknisyeninin İşinin Arkasında: Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifi Sokakta, İşyerinde ve Toplu Taşımada: Gözlemlerim İstanbul’da, her gün yürüdüğüm sokaklarda, işyerinde ve hatta toplu taşımada çevremdeki insanlara baktığımda, teknolojinin nasıl herkese farklı bir şekilde dokunduğunu ve etkileşimde bulunduğunu fark ediyorum. Bir gün metrobüste yanımda oturan kadının laptopunun bozulduğunu ve yanında bir bilgisayar teknisyeni aradığını duyduğumda, hemen zihnimde şu soru belirdi: Bilgisayar teknisyeninin işi sadece donanım tamiri ve yazılım kurulumu mu? Aslında bir bilgisayar teknisyeni olmak, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında çok daha fazla anlam taşıyor. Çünkü bugün, teknolojinin hayatımıza entegre olduğu noktada, sadece teknik bilgi değil,…

Tıphane: Edebiyatın Dönüştürücü Gücü ve Anlam Katmanları Giriş: Kelimelerin Gücü ve Anlatıların İzleri Bir kelime, bazen bir zamanlar bildiğimiz her şeyi yeniden şekillendirebilir. Edebiyatın büyüsü, tıpkı bir anın parmak izini sonsuza kadar kucaklayan bir metin gibi, anlamları derinleştirir, görselleri canlandırır ve izleyenlere farklı dünyalar açar. Kelimeler, sadece bilgi aktarmaktan öte, bir insanın ruhuna dokunma gücüne sahiptir. Her kelimenin, her cümlenin bir hikaye anlatma potansiyeli vardır. İşte “tıphane” kelimesi de böyle bir güce sahiptir. Hem tarihsel bir kökeni hem de farklı kültürel ve edebi bağlamlarda taşıdığı katmanlı anlamlarıyla, sadece bir hastane değil, bir anlatının, bir dönemin izlerini taşıyan derin bir kavramdır.…

Dünya Etrafında Dönen Uydunun Periyodu Neye Bağlıdır? Bir akşam gökyüzüne bakarken, hepimizin kafasında aynı soru belirir: Ay neden hep aynı yüzünü gösteriyor? Bu gözlemi yaparken, bir yandan da belki şöyle bir düşünce geçer aklınızdan: “Ay sürekli dönerken, neden Dünya’ya hep aynı tarafını gösteriyor? Bu döngüler nasıl işliyor?” Bu sorunun cevabı, aslında uzayın derinliklerinden gelen, fiziksel yasaların ve evrenin işleyişine dair önemli ipuçları veriyor. Dünya etrafında dönen uydunun periyodu, işte tam olarak bu soruyla bağlantılı bir konu. Ama bu periyodun neye bağlı olduğunu anlamak, sadece Ay’ı değil, gezegenimizi ve evreni daha derinlemesine anlamamıza yardımcı olabilir. Bu yazıda, Dünya etrafında dönen uydunun…

Göktürkçe Ece: Bir Kelimenin Derin Anlamı ve Edebiyatın Yansıması Kelimeler, yalnızca anlam taşımaktan öte bir toplumun kültürünü, geçmişini ve kimliğini yansıtan güçlü araçlardır. Her kelime bir zamanlar bir düşüncenin, bir duygunun ya da bir anının taşıyıcısıydı; ancak zamanla, bu kelimeler sadece birer sembol haline gelir. Göktürkçe’deki “ece” kelimesi de işte bu sembollerden biridir. Basit gibi görünen bu kelime, aslında hem dilin hem de kültürün derinliklerine inmemize olanak tanır. Göktürk yazıtlarında yer alan bu kelimenin anlamı, çok daha geniş bir edebi ve kültürel perspektiften incelenebilir. Peki, “ece” kelimesi ne anlama gelir ve edebiyatla ilişkilendirilerek nasıl bir sembolizm ortaya çıkar? Bu yazıda,…

Devletin El Koyduğu Mallar: Edebiyatın Derinliklerinde Bir İnceleme Kelime, insanın yaşadığı dünyayı yalnızca bir yansıma olarak değil, aynı zamanda onu dönüştüren, şekillendiren bir araç olarak da var olmuştur. Edebiyat, tarih boyunca bu dönüşümü en güçlü şekilde gerçekleştiren bir araç olmuştur. Her bir satır, her bir cümle, yeni bir dünyayı açar, insanın varoluşunu, mücadelesini, kayıplarını ve kazançlarını anlamamıza olanak tanır. Ancak, edebiyatın gücü yalnızca sözcüklerde değil, aynı zamanda insanın yaşadığı toplumun çatışmalarını, düzenini ve direncini ortaya koymasında da yatar. Devletin el koyduğu mallar, sadece bir hukuki işlem veya ekonomik bir pratik olarak değil, aynı zamanda bir anlatı olarak da anlam taşır.…

Tevfik Fikret’in “Yağmur” Şiiri Hangi Akıma Aittir? Tarihsel Bir Perspektif Geçmişin izleri, sadece eski olayların bir kaydından ibaret değildir. Onlar, bugünün anlayışını şekillendiren, geleceğe yön veren çok derin izler bırakır. Bir dönemin kültürel, toplumsal ve edebi panoramasını doğru okumak, sadece geçmişi anlamakla kalmaz, aynı zamanda günümüzün ve geleceğin ipuçlarını da sunar. Türk edebiyatının en önemli isimlerinden biri olan Tevfik Fikret’in şiirleri, bu tür derin okumalar yapabilmemize olanak tanır. Peki, Tevfik Fikret’in Yağmur şiiri hangi edebi akıma aittir? Şairin bu eseri, yalnızca bir estetik yaratımı değil, aynı zamanda toplumsal bir dönüşümün ifadesidir. Tevfik Fikret ve II. Meşrutiyet Dönemi: Bir Devrimin Edebiyatı…